За што збіваюць пенсіянераў

Збіты пенсіянер другі год спрабуе пакараць крыўдзіцеляў. І толькі пры дапамозе праваабаронцаў яму ўдалося дамагчыся, каб справу пра збіццё пачалі разбіраць паводле крымінальнага, а не адміністрацыйнага кодэкса. 



Алег Волчак (у цэнтры) разам з пацярпелымі Валерыем Лобачам (злева) і Мікалаем Галаўнёвым


Гэта першы паспяховы вынік шматмесячнага ліставання мужчыны з дзяржаўнымі інстанцыямі.

Па-сваяцку і па-суседску

Звычайны дзень лета 2014 года, калі мінскі пенсіянер Валерый Лобач быў на сваім лецішчы ў Лагойскім раёне, скончыўся для мужчыны бойкай з уласным зяцем і добрым сябрам. Валерый Лобач апавядае, што ўсё пачалося з ранішняй спрэчкі з мужам старэйшай дачкі — канфлікт прывёў да таго, што ён папрасіў зяця пакінуць яго лецішча і з’ехаць, аднак той адмовіўся. Далей сямейная сварка перарасла ў сапраўдную драму — паводле Валерыя Лобача, ён вырашыў паехаць на сваім трактары да возера, каб адпачыць і прывесці думкі ў парадак. Аднак ягоны зяць і стары сябра, які мае лецішча па суседству, нечакана разам кінуліся на яго, гвалтоўна адабралі ключы ад машыны і збілі.

Тлумачэнняў такім паводзінам Валерый Лобач знайсці не можа і лічыць, што віною можа быць нервовы зрыў. Але і дараваць крыўдзіцелям тое, што яго, інваліда першай групы, кінулі на зямлю, прыціснулі нагамі і білі па твары, пенсіянер не збіраецца. Пасля той бойкі ў Валерыя застаўся сіняк пад вокам, моцна баліць плячо, увесь апошні год мужчына сябе блага адчувае. Дарэчы, з суседам Валерый Лобач быў у добрых стасунках больш за пяцьдзясят гадоў, а з зяцем чатырнаццаць гадоў пражыў у адной кватэры ў Мінску.

У той жа дзень Валерый Лобач з’ехаў у Маскву — другая дачка прыехала па яго на машыне і завезла да сябе, каб бацька мог ачуняць пасля гэтых непрыемных падзей. Вярнуўся пенсіянер праз два тыдні, выгнаў зяця з кватэры і адразу звярнуўся ў міліцыю. Валерый Лобач яшчэ да гэтага зняў пабоі і напісаў заяву з просьбай распачаць крымінальную справу на суседа і зяця.

У той жа дзень, як мужчына здаў патрэбныя дакументы, яму і прыйшоў адказ з… адмоваю — аказваецца, напярэдадні шпіталь перадаў звесткі пра збіццё міліцыі, і міліцыянты па сваёй ініцыятыве накіравалі пісьмовы ліст Лобачу, нягле­дзячы на тое, што на той момант ён заявы на ўзбуджэнне крымінальнай справы яшчэ не падаваў. Асабліва абурае Валерыя Лобача тое, што яго нікуды не выклікалі, паказанняў не бралі, а разгледзелі справу толькі на падставе апытання тых, каго ён лічыць злачынцамі, — суседа і зяця.

З таго часу Валерый Лобач спрабуе прыцягнуць да адказнасці не толькі крыўдзіцеляў, аднак і мясцовую — лагойскую — міліцыю. Мужчына лічыць, што тамтэйшыя міліцыянты былі асабіста зацікаўленыя ў сыходзе справы не на карысць Лобача, дзеля чаго падтасоўвалі матэрыялы справы. Так, мужчыну абвінавачваюць у тым, што ён, быццам, спрабаваў сесці ў трактар п’яным, хаця ён мае на руках паперы з пацверджаннем таго, што ў той дзень ён быў цвярозы. Валерый Лобач мае дзве здагадкі, чаму, магчыма, гісторыю са збіццём спрабуюць «замяць» — па-першае, пенсіянер ужо пяць гадоў мае асабістыя непрыязныя стасункі з цяперашнім кіраўніком лагойскай міліцыі. Па-другое, зяць Валерыя Лобача — палкоўнік КДБ на пенсіі (сын зяця працягвае працаваць у КДБ); а стрыечны брат суседа — генерал міліцыі.

Пры дапамозе пракурора і праваабаронцаў з незалежнага цэнтра «Прававая дапамога насельніцтву» Валерыю Лобачу ўдалося дамагчыся, каб яго справу разглядалі паводле крымінальнага, а не адміністрацыйнага кодэкса. Цяпер пенсіянер чакае новае рашэнне пра завядзенне крымінальнай справы за хуліганства альбо чарговую адмову. «Цягнучка-цягнучка гэтая… Чакаюць, супакоіцца, дзед. А можа, і не дажыве», — каментуе папяровую валакіту Валерый Лобач.

За палітыку

Гісторыя Валерыя Лобача — не адзіны падобны выпадак, з якім давялося сутыкнуцца супрацоўнікам цэнтра «Прававая дапамога насельніцтву». Цяпер праваабаронцы аказваюць юрыдычную дапамогу і 82-гадоваму чальцу КХП-БНФ Мікалаю Галаўнёву, які сцвярджае, што з-за сваіх палітычных перакананняў не першы год церпіць ад суседзяў па інтэрнаце, дзе ён жыве.

У лютым 2015 года пенсіянер вяртаўся з крамы ў інтэрнат, як каля ліфта да яго падскочыў невядомы мужчына і, па словах Галаўнёва, адной рукой схапіў яго за горла, а другой — за грудзі. «Траўмаў не было, бо шыю якраз закрывала кашнэ, таму ў шпіталь я не стаў звяртацца. Пачаў крычаць вахцёркі — хто ён такі, бо бачыў, як перад гэтым яны разам размаўлялі, аднак яна толькі сказала — маўляў, адпусці яго. Я адразу з’ехаў на ліфце», — апавядае пенсіянер.

Пасля Мікалай Галаўнёў пачаў высвятляць у вахцёркі, хто ж гэта быў, і яна прызналася, хоць і не адразу, што той жыве на вышэйшым паверсе інтэрната. Тады пенсіянер напісаў у пракуратуру ліст з патрабаваннем знайсці нападніка і прыцягнуць яго да адказнасці адпаведна з законам. Пачалася доўгая перапіска мужчыны з дзяржаўнымі органамі, у часе якой імя нападніка было ўсталяванае, аднак аніякага істотнага пакарання, па звестках Галаўнёва, ён не панёс. Больш за тое, вочных ставак з пацярпелым не праводзілася, збітага пенсіянера нават не выклікалі для апытання.

* * *

Кіраўнік цэнтра «Прававая дапамога насельніцтву» Алег Волчак лічыць, што разбор крымінальных спраў стаў больш замаруджаным пасля стварэння Следчага камітэта:

— Цяпер, калі здзяйсняецца злачынства, людзі звяртаюцца ў Следчы камітэт. Там жа ўсе паперы скідваюць міліцыі, участковым і аператыўнікам. А гэтыя людзі — не следчыя, яны не ведаюць, што і як расследаваць. Многія з іх не маюць ніякай юрыдычнай адукацыі. Атрымоўваецца, колькасць спраў у Следчым камітэце, як і сведчыць статыстыка, змяншаецца, а ў РАУСах, як мы бачым на прыкладзе гэтых дзвюх гісторый, справы проста раствараюцца. Праверкі праводзяцца некампетэнтна і павярхоўна, не робяцца экспертызы, грамадзян не выклікаюць на вочныя стаўкі, на допыты не выклікаюць сведкаў…

Дайшло да таго, што заявы грамадзян наконт узбуджэння крымінальных справаў разглядаюць проста як «звароты грамадзян» у адпаведнасці з адмысловым законам. Міліцыя павінна вырашаць канфлікты, аднак мы бачым, што і ў першым, і ў другім выпадках людзям нанесеныя фізічныя і маральныя траўмы, а пакарання ніхто не панёс. Грамадзян проста «адфутбольваюць» — асабліва прыкра, калі існуе такое абыякавае стаўленне датычна самых неабароненых і бездапаможных людзей.

Каментаваць