Што адбываецца ў Малдове?

У Кішынёве прайшла шматтысячная акцыя пратэсту, якая суправаджалася бойкамі з паліцыяй і спробамі разбіць намётавы гарадок. Пра тое, што адбываецца ў Кішынёве распавядае малдаўскі грамадскі актывіст Андрэй Граеўскі.



— Я б параўнаў тое, што адбываецца ў Кішынёве, з нядаўнімі пратэстамі ў Арменіі супраць росту коштаў на электрычнасць. Тут таксама выступы справакавала рашэнне ўраду узняць кошт на святло і газ. Акцыя ў Кішынёве, як і ў Ерэване, праходзіць як непартыйны пратэст.

Аднак ёсць і мясцовыя асаблівасці. Першая — у тым, што малдаўскі электрамайдан — гэта не стыхійны пратэст. Кампанія супраць новых тарыфаў пачалася прыкладна месяцы два таму. У адрозненні ад Арменіі, галоўнае мэта пратэстуючых была дасягнутая якраз напярэдадні кульмінацыі выступаў, калі ўрад замарозіў выкананне сваёй пастановы пра новыя тарыфы. Аднак саступка ўрада ў выніку не разрадзіла сітуацыю, а наадварот, вывела пратэст на новую фазу — 6 верасня на мітынгу з’явіліся новыя лозунгі: адстаўка ўраду, шэрагу чыноўнікаў, дэалігархізацыя.

Тое, што акцыя не выдахлася, звязана з некалькімі чыннікамі. Па-першае, антытарыфны пратэст меў адразу выразны палітычны складнік. Гутарка пра так званае “злачынства стагоддзя” — нядаўні крадзеж з банкаўскай сістэмы Малдовы прыкладна мільёна еўра. Злачынцаў так і не знайшлі. Замест таго, каб іх шукаць, міністры пастанавілі — страты банкаў кампенсаваць якраз за кошт росту камунальных плацяжоў. Гэта моцна раз’юшыла малдаван.

Другі важны аспект звязаны з тым, што антыўрадавыя выступы адкрыта падтрымалі ў Еўропе. На першы погляд, гэта анамалія, паколькі краінай даўно кіруе кааліцыя "Альянс за Еўраінтэграцыю". Аднак апошнім часам у еўрасталіцах зразумелі, што "Альянс за Еўраінтэграцыю" — гэта зачынены недэмакратычны алігархічны праект. Еўрапейцы таксама баяцца, што алігархічны кансэнсус дыскрэдытуе саму ідэю еўраінтэграцыі ў рэгіёне, у тым ліку на карысць Масквы. За два-тры гады колькасць прыхільнікаў уваходжання Малдовы ў склад ЕС скарацілася з 75 да 40 працэнтаў. Дайшло да таго, што пасол ФРГ нават зрабіў прамую праекцыю малдаўскай сітуацыі на Германію, дзе, па яго словах, людзі б даўно выйшлі на вуліцы ў выпадку банкаўскай аферы падобнай на тую, што мела месца ў Малдове. Геапалітычная ізаляцыя ўраду, безумоўна, спрыяе мабілізацыі простых людзей.

Пакуль цяжка сказаць, чым скончыцца кішынёўскі Майдан. Пасля таго, як адбыліся сутычкі з паліцыяй, мітынгуючымі былі агучаныя новыя патрабаванні аж да патрабавання адстаўкі прэзідэнта.

Канкрэтнымі першымі вынікамі акцыі я б назваў з’яўленне ў нацыянальнай медыя прасторы новых маладых палітычных фігураў. На левым флангу — гэта тыя, хто ў свой час выйшаў з Кампартыі. З правага боку — гэта так званыя “новыя еўраінтэгратары” з Грамадзянскай платформы.

Тое, што яны не звязаныя са старымі карупцыйнымі цэнтрамі, дае надзею на нейкае абнаўленне эліты. Будзем спадзявацца, што гэтым пазітыўныя вынікі кішынёўскага майдану не абмяжуюцца.

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

Каментаваць