Рыцар беларускага адраджэння (фота)

У Мастацкай галерэі Міхаіла Савіцкага 10 студзеня адбылося закрыццё персанальнай выставы выбітнага беларускага жывапісца Віктара Маркаўца «Заслаўе. Жывапісныя імпрэсіі старога горада», якая доўжылася з 16 снежня.



На сустрэчу з творамі Віктара Маркаўца прыйшлі ягоныя сябры, паплечнікі і сваякі. Сярод іх — паэт Алесь Разанаў, мастакі Алесь Мара і Ягор Батальёнак, выдавец Зміцер Санька. Яны падзяліліся ўспамінамі пра жыццё мастака, ягоную творчасць і чалавечыя якасці. Вось чаму гэтую падзею можна назваць своеасаблівым прысвячэннем  Віктару Маркаўцу як аднаму з рыцараў беларускага адраджэння (па трапнай характарыстыцы старшыні суполкі «Пагоня» Беларускага саюзу мастакоў Генадзя Драздова).

Майстар гістарычнага жывапісу і тэматычнай карціны, краявіду, партрэта і нацюрморта, Віктар Маркавец (05.08.1947, горад Докшыцы, што на Віцебшчыне — 17.09.2013) атрымаў адукацыю жывапісца ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце.   

 Яўнут Гедзімінавіч

У 1980 годзе за серыю жывапісных карцін «Свята ў Докшыцах», «Дзед Алесь і бабка Марылька», а таксама «Купалле» ўзнагароджаны прэміяй камсамола Беларусі. Шэраг сваіх персанальных выстаў Віктар Маркавец прысвяціў Заслаўю, куды мастак пераехаў з Мінска ў 1992 годзе.

Але гэты прыгожы, таленавіты і надзвычай працавіты чалавек увайшоў у найноўшую гісторыю айчыннага мастацтва не толькі сваімі адметнымі працамі, што вылучаюцца адзінствам кампазіцыі і колеру, строгай акрэсленасцю малюнка, але і мужнай грамадзянскай пазіцыяй.

 Заслаўе. Панарама з Дзехнаўскай гары

Разам з мастаком Алеся Марачкіным, пісьменнікам Уладзімірам Караткевічам і археолагам Міхасём Чарняўскім ён быў сярод дысідэнтаў кола беларускай інтэлігенцыі «На Паддашку» і сябраў незалежнай суполкі мастакоў «Пагоня».

Рэканструяваў партрэты слынных постацяў нацыянальнай гісторыі і культуры, у тым ліку Уладзіслава Сыракомлі, Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча і ягонай дачкі Камілы, бацькоў Якуба Коласа і Янкі Купалы. Стварыў асобную галерэю твораў, прысвечаных нацыянальнаму герою Беларусі Кастусю Каліноўскаму.

Сымон Будны. Партрэт-рэканструкцыя.

У выніку плённага супрацоўніцтва з паэтам Алесем Разанавым нарадзілася некалькі праектаў, у тым ліку серыі «Яйкаквадраты» , «Ісвы» і «Функцыянальныя кантэксты». Прычым, малюнкі з «Яйкаквадратаў» ляглі ў аснову мастацкага афармлення апошніх кніг Алеся Разанава.

 Куратар выставы Таццяна Гаранская

Разам з жонкай, мастацвазнаўцай Таццянай Гаранскай у 2001 годзе стварылі  у Мінску арт-кавярню «Добрыя мыслі», дзе за 12 гадоў было праведзена больш за 300 выстаў творчасці беларускіх мастакоў, збудавалі Заслаўскую царкву «Сабор усіх беларускіх святых», асвечаную ў 2013 годзе, правялі ў горадзе шэраг гістарычна-мастацкіх выстаў, дзе рэканструявалі і аднавілі выявы і вобразы тысячагадовай мясцовай даўніны, у 2002 годзе заснавалі ў Заслаўі творчае грамадскае аб’яднанне «Мастак», якое 11 гадоў узначальваў Віктар Маркавец, а цяпер — ягоная жонка. Дачка Віктара Маркаўца — Таццяна — мастак у галіне выцінанкі і саломапляцення, мастацвазнаўца.

Як адзначыла Таццяна Гаранская, у творах — прысвячэннях Заслаўю аўтар адлюстраваў сціплыя прыкметы мінуўшчыны: археалагічныя артэфакты і помнікі дойлідства, фальклор і народнае мастацтва.
 

Шмат год мастак хадзіў па Заслаўю, углядаўся ў ягоныя помнікі, прыслухоўваўся да дыхання старога места, любаваўся пластыкай ландшафтаў.

Заслаўскі касцёл у імя нараджэння найсвяцейшай панны Марыі.

З камерных сюжэтаў і манументальных панарамаў жывапісца, напоўненых святлом і паветрам, паўстаюць рамантычныя і прывабныя краявіды з старажытнымі курганамі, гарадзішчамі, рэчкамі і дрэвамі, помнікамі дойлідства, а таксама выразныя вобразы  постацяў беларускай мінуўшчыны.

Спасцігнуць мінулае — гэта вельмі няпроста. Для гэтага Віктару Маркаўцу спатрэбіліся сталасць і мужнасць, вера і любоў, падкрэсліла мастацтвазнаўца.

Сябры, паплечнікі і сваякі Віктара Маркаўца

На завяршэнне сустрэчы яе ўдзельнікі выказалі вялікую ўдзячнасць Таццяне Гаранскай за ўсё тое, што яна робіць дзеля ўшанавання памяці Віктара Маркаўца.

Цішыня гісторыі

 На доле. Звон

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

Каментаваць