2016 год у адносінах Мінска і Масквы: трывожная перспектыва

Ранейшы падыход, калі праблемы нейкім чынам вырашаюць падчас перамоваў першых асоб, ужо не спрацоўвае.

Адыходзячы год цяжка запісаць у актыў беларуска-расійскага ўзаемадзеяння. І хоць да той ступені публічнага абвастрэння адносін, якое мела месца ў 2010-м, справа яшчэ не дайшла, тэндэнцыі выглядаюць трывожнымі.

Вянчаць падзеі 2016 года на ўсходнім кірунку беларускай знешняй палітыкі павінны былі саміты ЕАЭС і АДКБ, якія адбыліся 26 снежня ў Санкт-Пецярбургу. Аднак беларускі лідэр удзелу ў іх не прыняў, прычым без публічнага тлумачэння прычын, што ўскосна кажа пра сур'ёзныя разыходжанні паміж Мінскам і Масквой па многіх важных пытаннях.

Палітыка: слізкае хаўрусніцтва

Раней адно з вострых супярэчнасцяў заключалася ў тым, што Мінск запрацівіўся намеру стварыць на тэрыторыі нашай краіны расійскую ваенную авіябазу. Паколькі ў 2016 годзе Масква гэтае пытанне не ўздымала, можна меркаваць, што яна як мінімум адсунула свой план.

Некаторыя эксперты мяркуюць, што ў Расіі знікла вострая неабходнасць размяшчаць базу ў сілу развіцця іншых сродкаў паражэння. Магчыма, гэта сапраўды так. Аднак з цяжкасцю верыцца, што Масква пры гэтым забылася прадэманстраваную саюзнікам непадатлівасць.

Як, дарэчы, і яго маўклівы супраціў прызнанню Крыма расійскім, і наогул нежаданне салідарызавацца з Масквой у яе канфрантацыі з Украінай.

Безумоўна, асобныя захады, каб дагадзіць саюзніку, накшталт галасавання ў ААН супраць асуджальнай для Расіі рэзалюцыі, беларускі рэжым рабіў, але гэта наўрад ці можна назваць сапраўднай падтрымкай.

Калі ўспомніць, што ў свой час беларускія ўлады не выказалі намеру прыняць актыўны ўдзел у расійскай блізкаўсходняй авантуры, не сталі ўвязвацца ў антытурэцкую кампанію Масквы, то напрошваецца выснова, што Крэмль цалкам можа не адчуваць глыбокай упэўненасці ў лаяльнасці мінскага саюзніка. І таму здольны прыняць нейкія карныя меры. Скажам, нечакана фактычна забараніць ўезд замежнікаў праз Беларусь.

Эканоміка: год войнаў

Расійскае незадаволенасць магла знайсці адлюстраванне i ў iншых сферах узаемадзеяння. Напрыклад, у эканамічнай, дзе ранейшыя праблемы (у прыватнасці звязаныя з сырасцю ЕАЭС) вырашыць не ўдалося. Больш за тое, да іх дадаліся новыя.

Працягваецца харчовая вайна — не праходзіць і тыдня без паведамлення аб тым, што Рассельгаснагляд запаліў чырвонае святло перад чарговай партыяй беларускай мясной, малочнай або агародніннай прадукцыі. Справа дайшла да таго, што сам Аляксандр Лукашэнка абрынуўся з гнеўнай філіпікай на кіраўніка гэтай арганізацыі Сяргея Данкверта, што, зрэшты, прыкметных змен не прынесла.

У чарговы раз паўстала спрэчка з нагоды энерганосбітаў. Палічыўшы, што цана газу завышаная, беларускае кіраўніцтва стала аплачваць яго ў адпаведнасці са сваімі ўяўленнямі. У адказ Расія рэзка скараціла пастаўкі Беларусі нафты.

Нягледзячы на ​​шматлікія запэўніванні, што прагучалі і на самым высокім узроўні, сітуацыя застаецца неўрэгуляванай. Больш за тое, Масква пагражае, што ў выпадку працягу канфлікту пастаўкі нафты ў наступным годзе могуць быць зрэзаныя на чвэрць.

Да гэтых праблем варта таксама аднесці затрымку трэцяга траншу крэдыту Еўразійскай фонду стабілізацыі і развіцця, сродкі якога дэ-факта кантралюе Расія.

Новы фронт: ідэалагічны

Нарэшце, выразна пазначылася супрацьстаянне яшчэ па адной лініі — ідэалагічнай. Паводле вынікаў даследавання EAST Center, з восені расійскія медыі пачалі распаўсюджваць інфармацыю пра нібыта рост шавіністычных настрояў у Беларусі. Істотна ўзрасла колькасць публікацый, у якіх наша краіна выстаўляецца ў негатыўным святле.

У такога роду матэрыялах, як адзначаюць даследчыкі, падспудна праводзіцца думка, што ў Беларусі пры падтрымцы Захаду падымаюць галаву фашызм і русафобія і неўзабаве можа адбыцца дзяржаўны пераварот. Гэта значыць відавочная аналогія з Украінай.

Праўда, беларускія ўлады пачалі рэагаваць на падобную інфармацыйную агрэсію, аднак называць гэтую рэакцыю паслядоўнай і тым больш эфектыўнай пакуль відавочна заўчасна.

Трывожныя перспектывы

Пры гэтым, падобна, ужо не спрацоўвае ранейшы падыход, калі праблемы нейкім чынам вырашаць падчас перамоваў першых асоб. Ва ўсякім выпадку, які адбыўся ў канцы лістапада візіт Лукашэнкі ў Маскву чаканых вынікаў, мяркуючы па ўсім, не прынёс.

Цяперашні крызіс адносін, зразумела, не азначае, што яны сапсаваныя назаўжды: у 2010 годзе вастрыня ўзаемнай крытыкі была непараўнальна большай, але затым раптам наступіла прымірэнне.

Разам з тым неабходна мець на ўвазе, што сёння Расія знаходзіцца ў значна горшым палітычным і эканамічным становішчы, але пры гэтым паводзіць сябе значна больш самаўпэўнена. І не выключана, што з не заўсёды зразумелых уласных меркаванняў там можа паўстаць жаданне паўтарыць тут крымскі варыянт.

Заявы некаторых аналітыкаў, што расійскі бок мэтанакіравана рыхтуе сваіх грамадзян да магчымага канфлікту з Беларуссю, а таму Мінску неабходна рыхтавацца да самага жорсткага сцэнару, пакуль для многіх не выглядаюць пераканаўча. Але развіццё падзей, на жаль, робіць перспектыву ўсё больш трывожнай.

Паводле naviny.by

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

Каментаваць