Дачка Аляксандра Тарайкоўскага кожны дзень чакае, што тата забярэ яе з садка

На месца гібелі Аляксандра Тарайкоўскага людзі дагэтуль нясуць жывыя кветкі, пакідаюць плакаты і вялікімі літарамі выводзяць на плітцы "не забудзем". Камунальнікі не раз засыпалі гэты надпіс соллю, але "не забудзем" з'яўлялася зноў. Усяго гэтага Алена Герман, грамадзянская жонка Аляксандра, не бачыць. Пасля 10 жніўня яна не ў сілах прыехаць на Пушкінскую, толькі аднойчы не ўтрымалася.

Фота: Дар'я Буракіна, TUT.BY


«Тое, што адбылося, мая асабістая трагедыя»

— Неяк праязджала міма на самакаце, думала, не буду бударажыць раны. Заехала, купіла кветкі, стала і расплакалася. Не ўяўляю, як бацька Сашы кожны дзень ездзіць па Пушкіна на працу — Алена змахвае слёзы з твару і змаўкае.

— Алена, памятаеце вашу апошнюю размова з мужам?

— У той дзень разам паехалі на працу, памятаю, не было інтэрнэту, а Саша спрабаваў спампаваць VPN, хацеў паглядзець навіны. Увечары пагулялі з дзецьмі на дзіцячай пляцоўцы (у Алены старэйшае дзіця ад папярэдняга шлюбу. — Прыма. TUT.BY) і дзесьці а 20.00 ён наважыў паехаць у бок вуліцы Берута. Ведаеце, я асабліва не перажывала. Думала, ён проста не дойдзе да таго раёна. Мы ж напярэдадні, 9 жніўня, выходзілі з ім разам на вуліцу, дайшлі да чыгуначнага вакзала, а там ачапленне. Вырашыла, у гэты раз таксама ўсё перакрыюць, і ён вернецца дадому. Хоць у калідоры спрабавала яго спыніць, адказаў: "Не, пайду". Потым даведалася: на акцыю ён ішоў мэтанакіравана, паспеў дамовіцца з сябрам. Напэўна, вырашыў мяне не хваляваць. Каля 10 гадзін вечара мы размаўлялі апошні раз... былі чутныя выюухі, Саша яшчэ сказаў:»Ты не ўяўляеш, што тут адбываецца". Я папрасіла ісці дадому. "Усё, іду".

Сям'я жыве ў старым раёне недалёка ад станцыі метро «Грушаўка», а на Пушкінскай у Аляксандра Тарайкоўскага ёсць кватэра. Улетку там ішоў рамонт, таму Алена адпусціла мужа, спадзявалася, яму там трэба нешта забраць з інструментаў. Цяпер, прызнаецца, вельмі шкадуе, што не змагла спыніць Аляксандра.

"Была ўпэўненая, што загінуў не Саша. Яшчэ падумала, да кагосьці прыйшла бяда»

Паведамленне МУС з-за адсутнасці інтэрнэту Алена не бачыла, у дзве гадзіны ночы яна яшчэ раз патэлефанавала мужу, гудкі ішлі, але ў адказ—цішыня. Ніякіх трывожных думак таксама не ўзнікла, жанчына супакойвала сябе тым, што муж мог кагосьці сустрэць па дарозе, горад перакрыты, і, напэўна, не так проста дабрацца дадому.

На здымках, зробленых 10 жніўня, ніякага выбуховага прыстасавання ў руках Тарайковского не відаць. У яго была адкрытая рана грудной клеткі. Фота: Мсціслаў Чарноў, TUT.BY via AP/TASS

— Раніцай прачнулася і зразумела: здарылася бяда. Упершыню Саша не прыйшоў начаваць. Я разгубленая, інтэрнэту няма, як наогул шукаць чалавека? Абтэлефанавала сваякоў, зразумела: трэба ехаць у РУУС. А дзе яно знаходзіцца? Не ведала, — Алена распавядае, як да вышуку Аляксандра падключыліся сваякі, знаёмыя і сябры.

Свой пошук пачала з Фрунзенскага РУУС, спісаў затрыманых у аддзяленні не аказалася.

— У той дзень адкрываўся толькі Onliner, гляджу, а там па гадзінах распісана, што адбывалася на «Пушкінскай». Стала разглядаць здымкі—і на адной фатаграфіі знайшла Сашу, так ўзрадавалася! Дзе яго шукаць? Паехала на кватэру на "Пушкінскай", праязджаючы, бачыла, як каля метро працавала следчая група.

— Вы ўжо ведалі пра загінулага падчас акцыі?

— Так, была ўпэўненая, што гэта не Саша. Афіцыйная версія МУС была пра выбуховую прыладу, а я на 100% ведала: ён ніколі б не ўзяў у рукі зброю. Яшчэ падумала, што да кагосьці прыйшла бяда, загінуў чалавек.

11 жніўня з Аленай ніхто так і не звязаўся. Яна была на Акрэсціна, у Жодзіна, Аляксандра нідзе не было. Наступны дзень жанчына зноў пачала з Акрэсціна.

— Думала, самае страшнае, што можа здарыцца, — крымінальная справа. Сашка ў аўтазак сам бы не пайшоў, думаю, адбіваўся б пры затрыманні. Усё стаяла каля Акрэсціна і спадзявалася: вось цяпер ён выйдзе — і абдыму.

Алена спадзявалася, што муж на Акрэсціна і будзе ў спісах затрыманых

Пра тое, што адбываецца ў краіне, Алене распавядаў брат: ён жыве за горадам і мог хоць часам лавіць Інтэрнэт. Ён першым і ўбачыў заяву МУС, што загінуламу 34 гады, раней быў судзімы. Тарайковскому таксама 34, у 19 гадоў яго асудзілі, але нават супаставіўшы гэтыя факты, Алена была ўпэўненая: яе муж жывы.

— І ўсё ж вырашыла з'ездзіць у БХМД, дома сядзець было невыносна. Але дзе шукаць? Па тэлефонах у міліцыі адказвалі—спісаў няма. 12 жніўня бліжэй да вечара бацьку Сашы патэлефанаваў следчы, так мы і даведаліся. Што было потым, не памятаю, — Алена спрабуе падбіраць словы — але голас дрыжыць, яна выдыхае і ў чарговы раз бярэ паўзу. — Гэтыя дні як у тумане.

"Цяпер я адна, у разгубленасці і не разумею, што мне рабіць далей»

Гэта самая складаная і эмацыйная частка размовы. Як Алена жыла да пахавання і пасля, ведае толькі яна і блізкія.

— Раней думала: калі прыехаць у морг і апісаць чалавека, цябе пусцяць. Аказваецца, не. У морг нас не пусцілі, сказалі прыходзіць толькі са следчым, набралі яму, адказаў, што фізічна не можа быць раней. Сказаў прыехаць у абед у Следчы камітэт, нас з бацькам Сашы апытвалі гадзіны тры, але ў выніку ў морг мы вярнуліся без следчага. Галоўная задача была паглядзець пашкоджанні, нам адкрылі толькі грудную клетку, усё цела не паказалі. Бацька Аляксандра хацеў убачыць: куля прайшла навылет або не. Ну як гэта? Ён жа яго сын! Калі аддалі цела, прама ў труне бацька перавярнуў Сашу і паглядзеў, слядоў на спіне не было.

— Вам было крыўдна чытаць афіцыйныя заявы міліцыі, дзе Аляксандра выставілі нейкім маргіналам і нават не папрасілі прабачэння за першапачатковае паведамленне пра выбуховае прыстасаванне?

— Вядома, крыўдна. Калі мы прыехалі на апазнанне, выйшаў нейкі чалавек, магчыма эксперт, патэлефанаваў следчаму, той задаў нейкае пытанне, ён ацэньвальна на нас паглядзеў і сказаў: “нармальныя". Яны, мабыць, думалі, раз чалавек судзімы, значыць, вядзе амаральны лад жыцця. Але вы ж не ведалі яго асабіста! Як мінімум ён чыйсьці сын, муж, брат. Хто даў права распараджацца чужымі лёсамі? Раз ён судзімы, то можна расстраляць? Я ведала Сашу шэсць гадоў. Так, ён трапіў у такую сітуацыю: абараняючы маці ад сужыцеля, забіў таго выпадкова і апынуўся за кратамі. Але адседзеў належны тэрмін: пяць гадоў у калоніі і два гады на "хіміі". Чалавек амаль 10 гадоў таму вызваліўся. Калонія, дарэчы, навучыла яго шанаваць любы радасны момант у жыцці, спачатку ён быў трохі запальчывым, але працаваў над сабой, гэтая рыса яму самому не падабалася. Сашка жыў працай, а я яму дапамагала. Адкрыў ІП, стаў шыць шторкі для аўтамабіляў, будаваў планы, як раз збіраўся пашырацца, нават падалі дакументы на ўзгадненне. Не паспеў…

На твары Алены ўсмешка з'яўляецца толькі тады, калі пачынае ўспамінаць мінулае, сямейнае жыццё з Аляксандрам. Іх адносіны не былі ідэальнымі, яны, вядома, сварыліся, але Аляксандр, як правіла, першым ішоў насустрач.

Насця кожны дзень чакае, што тата забярэ яе з дзіцячага саду. Фота: сямейны архіў

— Кожную нядзелю Саша ладзіў дзень сям'і: каталіся на электрасамакатах, ездзілі адпачываць на пляж у Дразды, хадзілі ў дзіцячыя пакоі — - Алена паказвае на тэлефоне захаваныя моманты сямейнага жыцця. На фота Аляксандр то трымае на руках маленькую трохгадовую дачку, то прыціскае Насцю да сябе. — Насця—гэта татава дачка, ён умеў яе супакоіць у любой сітуацыі. Вось яна плача, а праз хвіліну разам рагочуць. Пасля пахавання мы Насці нічога не сказалі, не ведала, як гэта зрабіць, і звярнуліся да псіхолага. Мне здаецца, яна да канца не ўсвядоміла. Кожны дзень чакае, што тата забярэ яе з садка. А прыходжу я—яна адварочваецца: “Я хацела, каб тата прыйшоў". Бачыць сны, што тата дома. Цяпер я не толькі свой боль перажываю, але і яе. Мы калі жылі з Сашам, усе рашэнні прымалі разам, цяпер я адна, у разгубленасці і не разумею, што мне рабіць далей.

"Пакуль проста плыву па плыні»

Алена ўспамінае: калі пачалася перадвыбарная кампанія, яны з мужам пачалі за ёй уважліва сачыць, вывучаць кандыдатаў і нават усёй сям'ёй ездзілі на мітынг Святланы Ціханоўскай на плошчу Бангалор.

— З'явілася надзея на перамены, яна і цяпер ёсць, інакш жыць далей страшна, — кажа Алена.

У яе надзея і на тое, што па факце забойства мужа следства ўсё ж такі ўзбудзіць крымінальную справу. Праўда, пакуль зрухаў у справе няма.

— Мяне нікуды не выклікаюць, перыядычна тэлефануе следчы, задае ўдакладняючыя пытанні. Казалі, у СК хадзіў ахоўнік з працы Сашы, так разумею, складалі яго характарыстыку, апытвалі сяброў. Неяк следчы папрасіў даць графічны ключ ад тэлефона Сашы, перадала, ведала, баяцца няма чаго, там нічога няма. Аказалася, ключ не падышоў, думаю: вось Сашка малайчына, напэўна, убачыўшы, што адбываецца на "Пушкінскай", у апошні момант змяніў пароль. Кожны раз задаю пытанне следчаму пра ўзбуджэнне крымінальнай справы, адказвае: «Мы працуем». Адразу сказаў: хутчэй за ўсё, праверка будзе доўжыцца максімальны тэрмін—тры месяцы. Адвакат ўжо падрыхтаваў ліст у СК з патрабаваннем узбудзіць крымінальную справу.

— Вы верыце, што праверка скончыцца узбуджэннем крымінальнай справы?

— Разумееце, па ўсіх законах павінна быць менавіта так. Не ведаю, якая можа быць падстава не ўзбуджаць крымінальную справу. Хоць розумам разумею: наўрад ці нешта будзе.

Так людзі развітваліся з Аляксандрам 15 жніўня

— Алена, вы цікавіліся ў следчага, як так выйшла, што па афіцыйнай версіі ў Аляксандра нешта выбухнула ў руцэ, а на відэа выразна бачна: ён нічога не трымаў?

— Я задавала іншае пытанне, чаму два дні нічога не паведамлялі сваякам. Сказаў, што толькі апытвае мяне і гэту справу не вядзе.

Пасля гібелі Аляксандра многія неабыякавыя людзі падтрымалі сям'ю: дасылалі лісты, прапаноўвалі дапамогу, пераводзілі грошы.

— Стараюся іх не марнаваць, не падымаецца рука, не я ж іх зарабіла. Не ведаю, што будзе далей, хай будзе падушка бяспекі. Як планаваць далей сваё жыццё? Не разумею. Пакуль проста плыву па плыні.

На пытанне, калі чытачы захочуць дапамагчы Алене, куды ім пісаць, жанчына адмахваецца: «Шмат іншых людзей, якім патрэбна дапамога. Мне ўжо дапамаглі, і я вельмі ўдзячная".

Алена ўдзячная ўсім, хто падтрымаў сям'ю пасля гібелі Аляксандра.

— Тое, што адбылося, мая асабістая трагедыя. Калі хочацца паплакаць, тэлефаную родным. Пакуль абыходжуся без дапамогі псіхолага, мне здаецца, трымаюся нядрэнна, вельмі ратуюць дзеці, праца адцягвае. Прыняла рашэнне працягваць справу Сашы, ён так ганарыўся, што ўсё зрабіў з нуля, і марыў перадаць сямейны бізнэс дзецям. Пачала шыць, каб пераключыцца. Разумею, жыццё працягваецца, але пакуль мне цяжка…

Аповяды родных Генадзя Шутава і Аляксандра Віхоры чытайце па спасылцы: https://news.tut.by/society/703352.html

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook, падпісвайцеся на наш канал у Яндэкс Дзэн!

Больш цікавага на «Новым Часе»: