Ім Быкаў не патрэбны

Прагартаў сёння старонкі афіцыйных сайтаў, зазірнуў у дзяржаўныя друкаваныя выданні. Нідзе аніводнага слова (мо, я штосьці прапусціў) пра тое, што сёння Народзіны аднаго з самых слынных Беларусаў — Народнага пісьменніка Васіля Быкава, якога многія называюць сумленнем беларускага народа і гэтым маюць рацыю. Васіль Уладзіміравіч ніколі не імкнуўся да дзяржаўных, афіцыйных прызнанняў ці ўзнагарод. У тым была ягоная сутнасць як Чалавека і як Творцы.

У Беларусі няма ніводнага самрэчнага помініка (калі не лічыць наўзмагілле на Усходніх могілках) гэтаму цудоўнаму пісьменніку ад Бога.

Апошнім часам узняўся скандал вакол трэцяга (!!!) помніка Аляксандра Пушкіна ў Магілёве, “падоранага” абласному цэнтру нейкай сумнеўнай расійскай арганізацыяй. Прычым, сэнс і змест гэтага праімперскага “твору мастацтва” (агаваруся, што супраць самога Пушкіна не маю нічога супраць — вялікі паэт застаецца вялікім паэтам) быў накіраваны на тое, каб “даць адпор” усім “клеветнікам Россіі”. Нават нашы чыноўнікі на самым кансерватыўным мясцовым узроўні “дашурупілі”, што ў сённяшніх знешнепалітычных варунках нават нейкія творы геніяў з шавіністычным адценнем нельга змяшчаць на пастаментах. Але гаворка не пра гэта.

Тры помнікі ў адным горадзе няхай і выбітнаму, але замежнаму паэту. І ніводнага па ўсёй Беларусі насамрэч сапраўднага знака прызнання таго, хто праз сваё вялікае слова, праз творы, якія раскрылі сутнасць самай страшэннай вайны ў гісторыі чалавецтва, праславіў Беларусь, яе культуру на ўвесь свет. Гэта нармальна?

Наша кіраўніцтва раздае налева-направа медалі і ордэны Францішка Скарыны тым, хто мае вельмі ўскоснае дачыненне да беларускай культуры і гісторыі альбо ўвогуле да гэтага “ні сном, ні духам”. Затое сапрадўныя беларускія творцы не маюць магчымасці выдавацца ў сябе на радзіме. Як гэта вельмі часта было і з Быкавым. Колькі здароўя і нерваў каштавала яму ў свой час публікацыя (прычым, з вымушанымі купюрамі) геніяльнай аповесці “Мёртвым не баліць”. Пра гэта вельмі цудоўна напісаў мой калега Сяргей Шапран, які вельмі шмат высілкаў прыклаў да даследвання і збору творчае спадчыны Васіля Уладзіміравіча.    

Помню 19 чэрвеня 2003 году. Мая вельмі добрая сяброўка Алена Лукашэвіч — журналістка, жонка Віталя Тараса, таксама вядомага беларускага журналіста (валадарства яму Нябёснае), тады распавяла, што чарговым разам з’ездзіла да Быкава ў Бараўляны. На вялікі жаль, сказала Алена, гэта, відаць, апошні Дзень народзінаў Быкава. Гэта быў адказ на маё пытанне, ці будзем адзначаць ягоны юбілей у наступным годзе. Але тады не верылася, што вочы Васіля Ўладзіміравіча назаўжды закрыюцца літаральна праз тры дні. Прычым роўна на гадавіну нападу гітлераўскіх фашыстаў на нашу краіну.

Помню і дзень пахаванняў, калі да Дома літаратара на вуліцы Фрунзэ ішлі тысячы людзей з кветкамі, вянкамі, карзінкамі, з бел-чырвона-белымі сцягамі. Амаль ва ўсіх на вачах былі слёзы. Людзі разумелі, якую невымерную страту панесла Беларусь.

Усяго тры дні — ад Дня нараджэння да адыходу да Бога. Гэта вельмі сімвалічна, калі разглядаць гэта дачынна Васіля Быкава.

Сёння нам яго вельмі не хапае. Не хапае яго меркавання наконт таго, што ж адбываецца цяпер з Беларуссю, са Светам, з усімі намі. Беларускі Прарок, без сумневу, мог бы шмат чаго параіць і сённяшнім апазіцыянерам, і ўладам. Бо сам Быкаў — гэта Розум. Шчыры, праўдзівы, адказны. Геніяльны. І гэтага Розуму сёння не хапае ўсім нам. Гэта вельмі моцна адчуваецца праз 12 год пасля Яго сыходу. Сапраўдная Беларусь ніяк не можа ачуняць ад пачуцця асірацеласці.

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

Каментаваць