Сістэма безгаспадарнасці

Д’ябал хаваецца ў дэталях. Часам адно вузкаспецыялізаванае і не вельмі цікавае шырокаму колу чытачоў інтэрв’ю можа расказаць пра сітуацыю больш, чым дзясяткі «папулярных» артыкулаў.

Фота www.d-p.by

На гэтым тыдні такім матэрыялам стаў расказ пра планы сваёй структуры кіраўніка прадстаўніцтва Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця (ЕБРР) у Мінску Аляксандра Піваварскага.

Па яго словах, банк працягвае перамовы з уладамі Беларусі па перадпрыватызацыйнай падрыхтоўцы некаторых банкаў і кампаній рэальнага сектара.

Пад першым нумарам ідзе пытанне ўваходжання Еўрапейскага банка ў акцыянерны капітал дзяржаўнага «Белінвестбанка», паведаміў Піваварскі. У канцы мінулага года дзяржбанк атрымаў ад ЕБРР субардынаваны крэдыт у памеры 50 мільёнаў еўра, які можа быць трансфармаваны ў акцыі. Пытанне ўваходжання ЕБРР у капітал «Белінвестбанка» плануецца абмяркоўваць не раней атрымання пацверджанай аўдытарамі справаздачнасці па МСФС за 2017 год (красавік–май 2018 года). Будуць агаворвацца ўмовы ўдзелу ЕБРР у статутным капітале беларускага дзяржбанка і пачаты работы па пошуку стратэгічнага інвестара.

Падаецца, гэта сумна і не цікава. Калі не ўзгадаць, што прыватызацыя дзяржаўных банкаў была ўмовай даўняй яшчэ «лібералізацыі» 2008 года. І пад гэтыя планы мы тады нават атрымалі крэдыт ад Міжнароднага валютнага фонду на тры з паловай мільярды долараў. Прайшло 10 гадоў! За гэты час мы ані на крок не прасунуліся ў «лібералізацыі». І не факт, што прасунемся цяпер.

Па словах Піваварскага, у найбольшай стадыі гатоўнасці знаходзіцца праект па прыцягненні стратэгічнага інвестара на цэментавы завод у Краснасельскім. «Цяпер перамовы ідуць паміж урадам і стратэгічным інвестарам. Калі яны дамовяцца, то мы гатовыя пракрэдытаваць інвестара ў выпадку неабходнасці», — сказаў банкір.

Стоп-стоп! Выбачайце, мы столькі хваліліся мадэрнізацыяй нашай цэментавай галіны! Навошта раптам «Краснасельскбудматэрыялам» спатрэбіўся стратэгічны інвестар, і што ён будзе рабіць на цалкам мадэрнізаваным прадпрыемстве? Навошта гэтаму інвестару яшчэ і крэдыт ЕБРР?

Гэта азначае, што мадэрнізацыя і цэментавай галіны не дала вынікаў — грошы былі выдаткаваныя невядома на што і сышлі невядома куды. Па выніках першага квартала 2016 года, паводле інфармацыі нашага Мінфіна, мадэрнізаваныя «Краснасельскбудматэрыялы» ўвайшлі ў топ-10 стратных беларускіх прадпрыемстваў. Дык куды падзеліся грошы на мадэрнізацыю?

І галоўнае — хто адкажа за такую мадэрнізацыю, калі пасля яе трэба шукаць на прадпрыемства стратэгічнага інвестара?

На першапачатковай стадыі, як кажа Піваварскі, — і перамовы па прыватызацыі фабрыкі «Блакіт». Гэта тэкстыльная фабрыка, якая, як пазначана на сайце прадпрыемства, з’яўляецца «найбуйнейшым вытворцам тэкстыльнай прадукцыі ў Еўропе і краінах СНД». Тэкстыльную прамысловасць мы, падаецца, таксама нядаўна мадэрнізавалі. І што?

ЕБРР таксама мае намер дапамагчы дзяржпрадпрыемствам палепшыць сістэму карпаратыўнага кіравання і павысіць узровень камерцыялізацыі іх дзейнасці. Пілотны праект можа быць рэалізаваны на прыкладзе дзяржхолдынгу «Белаўтадор», які паспрабуюць ператварыць у камерцыйна арыентаваны, з сістэмай карпаратыўнага кіравання і фінансавай справаздачнасцю, адпаведнымі міжнародным стандартам, расказаў Піваварскі.

У холдынг «Белаўтадор» уваходзяць 11 прадпрыемстваў, і ён адказвае за стан дарог у Беларусі. Менавіта яму, па ідэі, павінен ісці той «транспартны падатак», якім так незадаволеныя аўтааматары Беларусі. Яшчэ б ім быць задаволенымі! Мы ўжо казалі, і паўтараем: гэты падатак бяруць два разы. Адзін раз у выглядзе акцызу на бензін, другі раз — уласна «за допуск да руху транспартнага сродку». Па ідэі, «Белаўтадор» павінен купацца ў грошах, але, як высвятляецца, патрабуе дапамогі ад ЕБРР.

Дык куды ж ідзе той самы «транспартны падатак»? Калі «Белаўтадор» мае патрэбу ў банкаўскай дапамозе, грошы з падатку сыходзяць яўна не на дарогі…

Такім чынам, адно, на першы погляд, малацікавае шырокаму колу чытачоў інтэрв’ю выкрывае поўную нягегласць беларускай эканамічнай мадэлі. Яна заключаецца ў невыкананні ўзятых на сябе абавязальніцтваў, правале мадэрнізацыі, растранжырванні сродкаў, непразрыстасці расходавання падаткаў — і гэтак далей і далей. Карацей, поўная безгаспадарнасць, якую трэба выпраўляць з дапамогай ЕБРР.

Таму не дзіўна, што Сінявокая пляцецца ў хвасце сусвету. Беларусь заняла 72-е месца ў штогадовым рэйтынгу лепшых краін свету, падрыхтаваным амерыканскім выданнем U.S. News & World Report. У параўнанні з рэйтынгам 2017 года, які ўлічвае дзясяткі розных параметраў, наша краіна апусцілася на дзве пазіцыі сярод 80 краін.

Першае месца ў рэйтынгу заняла Швейцарыя, Канада і Германія апынуліся на другім і трэцім радках, ЗША сталі сёмымі. Ніжэй за Беларусь знаходзяцца Пакістан, Ліван, Нігерыя, Іран, Ангола і Алжыр.

Фота з сайта trinixy.ru

І яшчэ адна навіна, якая яскрава ілюструе беларускую гаспадарку. Украінскі сайт segodnya.ua паведаміў, што экспарт украінскай бульбы ў Беларусь за год вырас крыху больш чым удвая (у 2,1 разы) і ў грашовым выразе абышоўся Сінявокай у 2,6 мільёна долараў. Прычым, наша краіна з’яўляецца найбуйнейшым пакупніком гэтага прадукту ва Украіны — на Беларусь прыпадае 75,4% ад усяго экспарту ўкраінскай бульбы.

Гэта пры тым, што Украіна займае чацвёртае месца ў свеце па вытворчасці гэтага караняплода. Беларусь жа — толькі 10-я па вытворчасці бульбы.

Можна было б задацца пытаннем: «І яны нас называюць бульбашамі?» Але насамрэч іронія будзе сумнай. Таму што гэта нагадвае часы СССР перыяду застою, калі мы так ганарыліся сваімі ўраджаямі, «Паднятай цаліной» і Чарназем’ем, але вымушаныя былі закупляць жыта ў Канадзе і ЗША. І чым гэта скончылася для Савецкага Саюза, добра вядома — дзяржава перастала існаваць.

Беларусь зараз таксама праводзіць штогадовую «бітву за ўраджай», да пачатку якой, дарэчы, засталося крыху больш за месяц. І мы таксама выдатна адсправаздачваемся пра «харчовую бяспеку». А насамрэч — нават бульбу, нацыянальны беларускі прадукт — закупляем у суседзяў.

Такая ў нас безгаспадарная гаспадарка.



Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!