Як улады будуць стымуляваць нараджальнасць: падвысяць дапамогу ці абмяжуюцца заклікамі з высокіх трыбун?

Калі ў Беларусі пачнецца бэбі-бум?
У адміністрацыі кіраўніка дзяржавы распрацоўваюцца радыкальныя меры па стымуляванні нараджальнасці.

— Мы цяпер рыхтуем для кіраўніка дзяравы інфармацыю па стымуляванні нараджальнасці. Адзначаем, што быў невялікі дэмаграфічны ўздым, а цяпер тэндэнцыя да спаду. Трэба прадпрымаць нейкія больш радыкальныя крокі па стымуляванні нараджальнасці, — заявіў намеснік кіраўніка адміністрацыі Мікалай Снапкоў.

Чаму падае нараджальнасць?

Гацура-Яворская: Бацькі павінны мець гарантыю будучыні сваіх дзяцей

— Мала атрымаць ільготны крэдыт. Дзяцей трэба выхаваць, апрануць, абуць. На гэта трэба зарабіць, а сітуацыя ў краіне не дазваляе зарабляць годна, — кажа маці чатырох дзяцей, грамадская актывістка Таццяна Гацура-Яворская.

На яе думку, існуючыя стымулы нараджальнасці не дзейнічаюць, таму што людзі задумваюцца пра будучыню дзяцей.

— Дзяржава прапануе нарадзіць дзіця. А якая будучыня ў гэтай дзяржавы - незразумела. Ці будзе далей будавацца саюз з Расіяй ці мы будзем рухацца ў бок Еўропы? — падкрэслівае грамадская актывістка.
Яна звяртае ўвагу і на тое, што да шматдзетных сем'яў у нашай краіне прадузятае стаўленне: улады ўспрымаюць іх як няшчасныя, часта правяраюць.

Шматдзетная мама лічыць, што пазітыўна паўплываць на дэмаграфічную сітуацыю ў краіне можа павелічэнне дзіцячай дапамогі.

— Калі дзяржава пачне плаціць мамам пасля нараджэння трэцяга дзіцяці дапамогу ў 500 даляраў на месяц да трох гадоў, упэўненая, ахвотных нарадзіць будзе шмат, — кажа Таццяна Гацура-Яворская.

Аднак, на яе думку, больш эфектыўнай мерай па стымуляцыі нараджальнасці можа стаць прадастаўленне большай свабоды бізнэсу.

 Тады сем'і, якія выхоўваюць дваіх дзяцей, змогуць зарабіць і вырашацца на трэцяе дзіця, — лічыць шматдзетная мама.

Да таго ж, як падкрэслівае грамадская актывістка, бацькі павінны быць упэўненыя, што іх дзеці змогуць атрымаць якасную адукацыю і будуць жыць у прававой дзяржаве.

— Бацькі павінны мець магчымасць уплываць на рэформы ў краіне — гэта і ёсць гарантыя будучыні іх дзяцей, — падкрэслівае Таццяна Гацура-Яворская.

Альхоўка: Ідэалогія павінна падмацоўвацца эканамічнымі стымуламі, якія можна атрымаць тут і цяпер

Старшыня праўлення грамадскага аб'яднання «Гендарныя перспектывы» Ірына Альхоўка адзначае, што меры, якімі дзяржава сёння стымулюе нараджальнасць, адтэрмінаваныя ў часе.

Паводле яе слоў, у сем'яў ёсць цікавасць да праграмы мацярынскага капіталу, але для таго, каб ім скарыстацца да наступлення паўналецця дзяцей, ёсць шмат абмежаванняў.

— Матчын капітал нельга атрымаць зараз, а дзеці растуць — ім патрэбныя ежа, адзенне, цацкі. У Расіі, дзе дзейнічае падобная праграма, прыйшлі да таго, што гэтым капіталам можна скарыстацца раней і дзяліць на часткі, — гаворыць эксперт.

Добрай мерай па стымуляцыі нараджальнасці, на думку Ірына Альхоўкі, можа стаць развіццё сістэмы дзіцячых дашкольных устаноў.

 Каб яна была даступнай: не было чэргаў і не трэба было запісваць дзіцяці ў дзіцячы садок адразу пасля яго нараджэння. Дзіцячым садкам трэба большая колькасць выхавальнікаў і меншая напаўняльнасць груп, — падкрэслівае Старшыня праўлення грамадскага аб'яднання «Гендарныя перспектывы».

Суразмоўніца звяртае ўвагу на статыстыку: прыводзіліся лічбы, што ці ледзь не палова жанчын не застаюцца ў дэкрэце да трох гадоў, а выходзяць на працу раней.

— Рэдка якая беларуская сям'я можа дазволіць, каб працаваў толькі адзін муж. Трэба, каб працавалі абодва, а для гэтага патрабуецца наймаць няню (калі сям'я можа сабе такое дазволіць) або аддаваць дзіця ў дашкольную ўстанову, — кажа эксперт.

Паводле яе слоў, якасць выхавання і адукацыі ў дзіцячых садках таксама ўплывае на ўзровень нараджальнасці.

Радыкальныя меры па стымуляцыі нараджальнасці, лічыць Ірына Альхоўка, не па кішэні нашай дзяржаве.

— Самая радыкальная мера — гэта павышэнне дапамог i яшчэ большае пашырэнне праграм крэдытавання. Але я не ўпэўненая, што сёння наша эканоміка можа дазволіць сабе такія меры, — лічыць эксперт.

Суразмоўніца мяркуе, што павышаць нараджальнасць беларускія ўлады будуць ... ідэалёгіяй.

— Ужо сёння мы бачым, як вырасла колькасць сацыяльнай рэкламы, як часта ў выступах кіраўніка дзяржавы гучыць пасыл пра тое, што ў беларускай сям'і павінна быць трое дзяцей. Але ідэалогія павінна падмацоўвацца эканамічнымі стымуламі, якія можна атрымаць тут і цяпер, — упэўненая Ірына Альхоўка.

Яна нагадвае, што пасля ўвядзення праграм па крэдытаванні для шматдзетных сем'яў нараджальнасць павялічылася.

— Аналітыкі казалі, што гэта хутчэй зрушыў каляндар нараджальнасці, а не павялічыла колькасць дзяцей у прынцыпе. Тыя, хто марылі аб другім-трэцім дзіцяці, адважыліся яго завесці раней, чым планавалі, каб паспець скарыстацца гэтай магчымасцю, — кажа Ірына Альхоўка.

Па словах эксперта, многія краіны ўключаюць эканамічны стымул для павышэння нараджальнасці.
У прыклад эксперт прыводзіць Швецыю — адну з нешматлікіх краін у ЕС, дзе няма праблемы зніжэння нараджальнасці.

— Даследчыкі вылучаюць два крытэрыі, якія забяспечваюць eстойлівы рост насельніцтва ў Швецыі. Жаданне жанчын мець дзяцей залежыць ад дапамогі партнёра (магчымасці бацькі сысці ў аплачвальны адпачынак па доглядзе за дзіцём) і магчымасці мець працу, якая дазволіць утрымліваць яе і наняць няню, — адзначае Ірына Альхоўка.

Паводле Заўтра тваёй краіны

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

  • Апошняе на сайце
,

Больш цікавага на «Новым Часе»: