Новы старшыня «Маладога фронту» Дзяніс Урбановіч пра Курапаты і планы арганізацыі

Дзяніс Урбановіч абраны старшынём Маладога фронту 15 снежня. Ён называе абарону Курапатаў прыярытэтным напрамкам дзейнасці арганізацыі ў бліжэйшы час.
У Курапатах расстраляны мой дзед, Язэп Гладкі, заснавальнік беларускіх школ на Лагойшчыне. Ягоны брат, Казімір Гладкі, пасля Другой сусветнай арганізаваў беларускае школьніцтва ў Германіі, потым пераехаў у Нью-Ёрк. У 1991 годзе сябры БНФ усталявалі на нашай хаце шыльду ў гонар братоў-асветнікаў. Дасюль у школе вёскі Корань існуе прысвечаны ім музей, але шыльду з будынка школы прыбралі супрацоўнікі КДБ у 2015-м.

Мяне ў шаснаццаць гадоў прывёз у Курапаты бацька. На пачатку 1990-х, хоць і не без складанасцей, яшчэ можна было атрымаць даведку з архіваў КДБ. Мой тата пра гэта парупіўся і мы маем паперу, што Язэп Гладкі знаходзіўся ў мінскай вязніцы і расстраляны ля вёскі Зялёны луг у 1937 годзе. Неяк да ўдзельнікаў варты прыходзіў чалавек з падобнай даведкай, датаванай 1994-м годам, і там было пазначана, што яго сваяк расстраляны ў Курапатах.

Па тэрыторыі Лагойскага раёна праходзіла савецка-польская мяжа, таму ў нас часта лавілі “шпіёнаў”. Усе ведалі пра гэта, ведалі пра рэпрэсіі, што людзям прыпісваюць нібыта службу на польскую выведку. Аднаго чалавека асудзілі нават як японскага шпіёна! Смешна ж, дзе Лагойск і дзе Японія! У адным толькі Лагойскім раёне было рэпрэсавана тры тысячы чалавек, шмат з іх жыло на хутарах вакол дотаў лініі Сталіна. У школе нам пра гэта не казалі, хаця было шмат свядомых беларускамоўных настаўнікаў, агулам беларуская школа. Цяпер ужо няма ўрокаў па краязнаўстве, а калі я вучыўся, то былі, “Гісторыя Лагойшчыны”. Я рыхтаваў туды даклад па кніжцы “Памяць”, хацеў казаць пра рэпрэсіі, а гісторык мне не рэкамендаваў гэтага рабіць.

Галоўным сваім настаўнікам я лічу Уладзіміра Палупанава, паплечніка Зянона Пазняка. Ён родам з маёй вёскі Корань, у 2000-м эміграваў у Парыж, заснаваў там суполку беларускай моладзі. У 2009-м вярнуўся, выдаў кніжку “Час збіраць камяні” з артыкуламі па краязнаўстве Лагойшчыны, у тым ліку пра рэпрэсіі. Выйшла ўсяго пяцьдзясят асобнікаў. А ўвосень 2017-га ён знік без вестак, дасюль родныя і сябры не ведаюць, што з ім.

Для мяне абранне старшынём Маладога фронту – вялікая адказнасць. Самае першае пытанне цяпер – гэта абарона Курапатаў. Калі паслухаць маё сэрца, я думаю, што прымуць рашэнне хаця б зачыніць рэстаран “Поедем, поедим”. Нават калі распачнуцца перамовы наконт адкрыцця музея, не верыцца, што ён распачне працу, калі недалёка – лінія Сталіна. Павінны быць вернутыя ахоўныя зоны ў 150 метраў. Хай ці зносяць будынкі, ці пераносяць… Перанесці – нічога складанага тут няма. Гэта ўсё драўлянае, яно разбіраецца. Я гатовы працаваць задарма, абы разабраць. І са мной шмат людзей. Загрузіць, а гаспадары хай вязуць, месца шмат. Шмат хто думае, што стаяць тут бескарысна, нас усіх перасаджаюць, ці самі сыйдзем. Так мо і Зайдэс думаў, што пачнуцца маразы і варта спыніцца.

Увесну будзем ставіць яшчэ крыжы, недзе з боку кальцавой і ад Заслаўскай шашы, дзе не даставілі. Будзем прыцягваць моладзь, працаваць з ёй. У нас пройдзе яшчэ адзін з’езд, прыкладна ў сярэдзіне лютага, дзе абярэм некалькі намеснікаў старшыні і каардынатараў па рэгіёнах: Барысаў, Лагойск, Плешчаніцы, Маладэчна і Вілейка.

Актыўных сяброў у Маладога Фронта зараз сямёра, яны прыходзяць у Курапаты па пятніцах і суботах, працуюць у сацсетках. Падчас святкавання ўгодкаў Слуцкага збройнага чыну да арганізацыі далучылася пятнаццаць чалавек. Публічна прыняць прысягу не ўсе захацелі, бо людзі вучацца, працуюць. Можа, не ўсе яны гатовыя да адкрытага ўдзелу ў акцыях, але падтрымліваюць нас. Сацыяльнымі акцыямі пратэсту Малады фронт не займаецца, для гэтага ёсць іншыя актывісты. Як прыватная асоба я падтрымліваю ўсе акцыі, але арганізацыя, лічу, павінна займацца ў першую чаргу працай з моладдзю, каб тая памятала нашу мову, гісторыю. Пасля Новага года плануем адукацыйную ініцыятыву “Што павінны ведаць кожны беларус”, на вуліцах, бліжэй да ўніверсітэтаў, дзе шмат моладзі.

Агулам працы шмат, далучайцеся!

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook!

  • Апошняе на сайце
,

Больш цікавага на «Новым Часе»: