Першае ўражанне. Дзень смерці Сталіна

Цікавыя меркаванні журналістаў “Стала”,  якія дзеляцца першымі думкамі, якія з'явіліся ў сувязі з такім бурным ўшаноўваннем ў Маскве гадавіны смерці Іосіфа Сталіна.



Алег Глаголеў. Ускладанне кветак да магілы Сталіна ў дзень яго смерці можна дапоўніць толькі фразай: “Добра, што цябе з намі няма”. Менавіта гэта яны адзначаюць. Там, напэўна, ёсць кветкі ад розных людзей, але большасць гваздзікоў яму ўсклалі прадстаўнікі новага народа. Ці ж не таго народа, які ён індустрыяльзаваў шляхам гвалту, здзекаў і забойства, які перажыў свайго тырана ўсяго на некалькі дзесяцігоддзяў. На рускай зямлі амаль не засталося абарыгенаў. Тыя, хто цяпер яе засяляюць, практычна не прышчэплены ні да рускай культуры, ні да рускай гісторыі, дрэнна ведаюць геаграфію і мову. Культура, рытуалы, гісторыя і тая ж геаграфія гэтага народа толькі зараджаюцца. Вядома, важна, што гэты народ адкрыецца з глыбінь зямлі, якую ён заняў. Пакуль у гэтага народа няма іншай гісторыі, акрамя крымінальных бітваў паміж плямёнамі і расцягвання пакінутых скарбаў, таму гэты народ усяедны. Ён дрэнна адрознівае прыгожае ад пачварнага, добрае ад злога, разумнае ад дурнога. Вось ён выграб старажытнага правадыра, які перамог у сутычцы іншых правадыроў, мясцовых і іншаземных. Гэта правадыр-пераможца — яму кветкі і слава. Гэты народ мы, і мы асуджаныя на сваю гісторыю, у якой яшчэ з'явіцца і сваё зладзейства, і свая святасць. Ўжо з'яўляюцца. Колькі часу нам адпушчана гісторыяй — невядома. Магчыма, вельмі мала.

Андрэй Васенёў. Стракаты дыван чырвоных гваздзікаў на магіле правадыра ў мяне моцна знітаваны з пасмяротнай маскай Сталіна, фота якой з'явілася на Павялецкай. На фота было напісана: “Памёр той, памрэ і гэты”. Я падумаў, як гэта агідна гаварыць пра смерць у такім ключы. У гэтым сам подых благой смерці —той, якую жадаюць іншым — раскалыханая гнілая спадчына, што Сталін пакінуў пасля сябе.

Уладзімір Ціхаміраў. Тона гваздзікоў на магіле Сталіна — гэта добрае напамін пра той свет, у якім мы жывем. Часам гэты свет здаецца лагічным і ў чымсці справядлівым, часам сімпатычным і вельмі прыемным. З'яўляецца адчуванне, што можна расслабіцца, што можна камфортна жыць, ні пра што не думаючы, спакойна атрымліваць асалоду ад жыцця ... Для хрысціяніна гэта вельмі небяспечнае пачуццё — спакуса пакоры з светам гэтым, спакуса непраціўлення граху ... Але потым з'яўляюцца яны. Даўлатаў ў свой час вельмі добра напісаў: “Мы без канца праклінаем таварыша Сталіна, і, зразумела, за справу. І ўсё ж я хачу спытаць: хто напісаў чатыры мільёны даносаў? (Гэтая лічба фігуравала ў закрытых партыйных дакументах). Дзяржынскі? Яжоў? Абакумаў з Ягодай? Нічога падобнага. Іх напісалі простыя савецкія людзі. Ці азначае гэта, што рускія — нацыя даносчыкаў і стукачоў? Ні ў якім разе. Проста адбіліся тэндэнцыі гістарычнага моманту ... “.

Сёння простыя расійскія людзі прынеслі да магілы Сталіна кветкі. Ці азначае гэта, што яны сапраўды хочуць рэінкарнацыі або рэанімацыі сталінізму, пры тым, што і цяперашняя ўлада робіць усё магчымае, каб ператварыць савецкае мінулае ў нашу будучыню? Нічога падобнага. Проста такія цяперашнія тэндэнцыі гістарычнага моманту... Людзям хочацца тэрору, хочацца пісаць даносы, хочацца адчуць гэты ліпкі страх суседзяў і ўсіх гэтых багатых выскачак — адчуць сваю ўладу, калі адным ўмелым росчыркам пяра можна зламаць чужое жыццё.

Таму я хачу сказаць дзякуй гэтым людзям, якія прынеслі Сталіну кветкі, за тое, што яны нагадваюць нам аб сваім існаванні.

Аліна Гарбузняк. Жорсткасць і пакланенне жорсткасці ў нашым гуманным і наскрозь хрысціянскім грамадстве, на жаль, становяцца нормай. Самае страшнае, што гэта не бессэнсоўная жорсткасць вар'ята або апантанага. Не, часцей за ўсё гэта ўнутрана апраўданая і абгрунтаваная жорсткасць, як правіла, у імя аднаўлення парушанай справядлівасці.

А вы ніколі не насілі кветак да магілы Сталіна? Я вось перыядычна цягаю — па адным, крадком. Бо хочацца ж часам перастраляць ўсіх карупцыянераў або нягоднікаў з мігалкамі, якія сыходзяць ад адказнасці? Туга па моцнай (і жорсткай) руцэ адольвае сум асабліва моцна, калі парушэнні справядлівасці тычацца мяне асабіста: тады нікому літасці не будзе. Адновім справядлівасць “па-хрысціянску”...

Вольга Саладоўнікава. 5 сакавіка на ўсю шырокую рускую душу шпацыравалі мае суседзі: было біццё посуду, нейкія крыкі і нават пра “Расія, наперад!”. Я палезла ў інтэрнэт — высветліць, што за свята. Можа, матч какой? Перамога нашых атлетаў на іншым канцы света ў шматбор’і? Тут жа выпаўзла пра смерць Сталіна, і гулянка суседзяў набыла вясёлую шматзначнасць.

Хоць куды верагодней, што суседзі проста святкавалі дзень нараджэння ўнучкі ці таты. І яно добра, таму што пра Сталіна надакучыла. Колькі сябе памятаю ў журналістыцы — вечна прыходзілася рэагаваць на гэтае прозвішча, а ўся барацьба з ім абарочвалася супрацьлегласцю: наданнем залішняй значнасці банальнаму злу. Хоць сказ-жа кароткі: быў такі дыктатар, забіваў людзей, лічыў сябе вялікім — і няма яго. Нават лапух з яго не расце.

Паводле: Стол

Хочаце ведаць больш? Сачыце за нашымі публікацыямі ў Telegram і Facebook, падпісвайцеся на наш канал у Яндэкс Дзэн!

Больш цікавага на «Новым Часе»: